సమాచార హక్కు చట్టానికి సవాళ్లు... పారదర్శక పాలనకు ఆర్టీఐ కీలకం.. చక్రవాణి న్యూస్ డిజిటల్ డెస్క్

కమిషన్లలో ఖాళీలు, సమాచార లభ్యతపై ప్రశ్నలు

చక్రవాణి న్యూస్ డిజిటల్ డెస్క్:

ప్రభుత్వ పాలనలో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనాన్ని పెంచేందుకు 2005లో అమల్లోకి వచ్చిన సమాచార హక్కు చట్టం (ఆర్టీఐ) పౌరులకు కీలక సాధనంగా నిలిచింది. ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, ప్రజాధనం వినియోగం, వివిధ శాఖల కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని తెలుసుకునే అవకాశం ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలకు లభిస్తోంది. సామాజిక కార్యకర్తలు, పౌరులు ఆర్టీఐ ద్వారా ప్రభుత్వ శాఖలకు సంబంధించిన పలు కీలక సమాచారాన్ని వెలుగులోకి తీసుకొచ్చిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. ఆదర్శ్ సొసైటీ వ్యవహారం, 2జీ స్పెక్ట్రమ్ అంశం, బ్యాంకు రుణాలపై వివరాలు వంటి పలు విషయాల్లో ఆర్టీఐ దరఖాస్తుల ద్వారా సమాచారం సేకరించినట్లు వివిధ నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. తెలంగాణలోనూ స్థానిక సంస్థల కార్యకలాపాలు, ప్రభుత్వ నిధుల వినియోగంపై ఆర్టీఐ ద్వారా వివరాలు సేకరించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి.అయితే సమాచార కమిషన్లలో ఖాళీలు, అప్పీళ్ల పరిష్కారంలో జాప్యం వంటి అంశాలు ఆర్టీఐ అమలుపై ప్రభావం చూపుతున్నాయనే విమర్శలు ఉన్నాయి. కమిషనర్ల నియామకాలు సకాలంలో జరగకపోతే సమాచారాన్ని కోరే పౌరులకు న్యాయం ఆలస్యమయ్యే అవకాశం ఉందని సామాజిక కార్యకర్తలు పేర్కొంటున్నారు.

కోవిడ్ సమయంలో మరణాలు, ఆక్సిజన్ కొరత, వలస కార్మికుల పరిస్థితి వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వాల వద్ద అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంపై కూడా ప్రజా చర్చ జరిగింది. కీలకమైన ప్రజా సమాచారాన్ని వీలైనంత పారదర్శకంగా అందుబాటులో ఉంచాల్సిన అవసరం ఉందని పౌరసమాజ ప్రతినిధులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రజాధనం వినియోగం, ప్రభుత్వ పథకాల అమలు, అధికారిక నిర్ణయాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడం ద్వారా ప్రభుత్వాలపై జవాబుదారీతనం పెరుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సమాచార హక్కు చట్టం ఉద్దేశాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేసేందుకు సమాచార కమిషన్లను బలోపేతం చేయడంతో పాటు పెండింగ్ దరఖాస్తులు, అప్పీళ్లను సకాలంలో పరిష్కరించే వ్యవస్థ అవసరమని పలువురు మేధావులు, ప్రజాసంఘాల నాయకులు,విద్యావంతులు సూచిస్తున్నారు. పారదర్శక పాలనకు ఆర్టీఐ ఎంతో కీలకమైనప్పటికీ, ప్రభుత్వాలు దాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి ప్రత్యేక  దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఎంతో ఉంది.